Zeepvlokken als basis - Natuurlijk en eenvoudig.

Gepubliceerd op 22 april 2026 om 08:39

"Er waait iets… een beweging die steeds meer voelbaar wordt.
Een verlangen naar minder afval, naar bewuster leven en zorg dragen.
Voor onszelf, voor elkaar en voor de aarde"

 

Ik merk het in de vragen die ik krijg, in de mensen die ik ontmoet, en ook in mezelf.
Het verlangen naar eenvoud. Naar minder spullen. Naar weer zelf maken.
Naar vertragen en opnieuw verbinden met wat we doen en gebruiken, en met elkaar.


Misschien herken je dat?
Dat je op zoek bent naar zachtere, eerlijkere alternatieven voor de gangbare verzorgings- en schoonmaakproducten.
Dat je wilt weten wat je gebruikt, wat er in je producten zit en hoe het ook anders kan.

 

Bij Kruidje Roer Je! neem ik je daar graag in mee.
Op een praktische, toegankelijke manier.
Ervaar zelf hoe simpel het kan zijn om terug te gaan naar de basis.
Dit keer vertel ik over zeepvlokken als basis voor een bewuster huishouden.

"Zeepvlokken bestaan meestal uit verzeepte plantaardige oliën en bevatten
geen of nauwelijks toevoegingen zoals parfum, kleurstoffen of conserveringsmiddelen"

Wat zijn zeepvlokken?

Zeepvlokken zijn dunne schaafsels of vlokken van pure, vaste zeep.
Je kunt zeepvlokken kant en klaar kopen maar je kunt ze ook zelf (leren) maken.

Doordat ze zo zuiver zijn, zijn ze:

-mild voor de huid

-geschikt voor gevoelige was en babykleding

-een eenvoudige basis voor zelfgemaakt wasmiddel en andere schoonmaakproducten.

Kortom: een eenvoudige en ideale basis voor zuivere, zelfgemaakte schoonmaakmiddelen.
Maar dat is niet alles! Het is ook een stuk voordeliger.

 

Hoe word(en) zeep(vlokken) gemaakt?

Zeepvlokken worden gemaakt van vaste zeep die eerst volgens het traditionele verzepingsproces is geproduceerd.
Dit gebeurt vaak in zeepfabrieken of bij ambachtelijke zeepmakers, bijvoorbeeld in regio’s zoals Marseille of Aleppo, waar een lange zeeptraditie bestaat.

Na het maken van de zeep wordt deze:

gegoten en uitgehard

gedroogd  (weken tot maanden)

en daarna (mechanisch) geraspt of geschaafd tot dunne vlokken

Deze vlokken lossen makkelijker op in water dan een hard stuk zeep, waardoor ze ideaal zijn voor gebruik in wasmiddel en schoonmaak.
Een blok zeep kun je ook gemakkelijk zelf schaven bijvoorbeeld met een rasp.


Zeepvlokken zijn niets anders dan gedroogde, pure zeep die in kleine stukjes is geschaafd.
Klaar om makkelijk op te lossen en te gebruiken.

Het verzepingsproces

Zeep ontstaat door een proces dat verzeping wordt genoemd.


In het kort:

Plantaardige olie (zoals olijf- of kokosolie) wordt gemengd met een loog (natriumhydroxide)

dit reageert met elkaar en vormt zeep + glycerine.

De zeep wordt gedroogd en daarna geraspt of geschaafd tot vlokken

Het resultaat: een eenvoudige, effectieve en biologisch afbreekbare zeep.

 

Waarom zou je zelf schoonmaak producten maken?

"Er is een moment waarop je anders gaat kijken naar wat je dagelijks gebruikt.
Wat eerst vanzelfsprekend was wordt ineens iets waar je vragen bij krijgt.

Wat zit hier eigenlijk in? En heb ik dit allemaal wel nodig?"

Veel gangbare schoonmaakmiddelen doen wat ze moeten doen: ze maken schoon.
Maar vaak doen ze dat met stoffen die ook iets van ons vragen.
Van onze huid, onze luchtwegen, en van het milieu.
Stoffen die blijven hangen in je kleding, in je huis, of die via het water weer ergens anders hun weg vinden.

Zelf je schoonmaakmiddelen maken is geen alles-of-niets verhaal.
Het is een stap. Een keuze om het simpeler te maken.
Om weer te begrijpen wat je gebruikt, en waarom.
En misschien ook om te ontdekken dat schoonmaken anders kan voelen.
Rustiger, bewuster, verrassend eenvoudig en voordelig!

Voor mij begon het heel concreet.
Ik merkte dat de geur me tegenstond. Soms zelfs zo sterk dat het op mijn luchtwegen sloeg!
Mijn handen werden droog en raakten geïrriteerd.
En ergens op de achtergrond speelde steeds die vraag: wat doen deze stoffen eigenlijk op de lange termijn?
Wat dringt er via mijn huid mijn lichaam binnen?
Welk effect heeft dit op het milieu?

Dat was het moment waarop ik het anders wilde.
Niet vanuit angst, maar vanuit zorg. Voor mezelf, en voor de wereld om me heen.

Geur toevoegen aan je schoonmaakproduct

Wanneer je zelf je schoonmaakmiddelen maakt, kun je ervoor kiezen om ze puur en ongeparfumeerd te laten.
Maar misschien verlang je toch naar een frisse geur in huis.

In plaats van synthetisch parfum kun je dan werken met etherische oliën.

Etherische olie is een geconcentreerde inhoudsstof die planten zelf aanmaken.
Het zijn als het ware de “geur- en beschermstoffen” van de plant.
Ze helpen de plant zich te beschermen tegen schimmels, bacteriën en insecten, en spelen een rol in communicatie met de omgeving.
Deze oliën worden gewonnen uit bijvoorbeeld bloemen, bladeren, schillen of hout.

Wat je dus toevoegt, is niet zomaar een geur, maar een klein stukje van de plant zelf.

In tegenstelling tot synthetisch parfum—dat vaak bestaat uit een complexe mix van kunstmatige geurstoffen—zijn etherische oliën:

-afkomstig uit de natuur

-biologisch afbreekbaar

-vaak functioneel (niet alleen geur, maar ook werking)

Dat maakt ze een zachter en bewuster alternatief, al blijft het belangrijk ze met aandacht en mate te gebruiken.

"Met etherische oliën geef je je schoonmaakmiddel niet alleen een natuurlijke geur,
maar ook een extra laag van zachtheid, werking en verbinding met de plant"

Lavendel

Heeft een bloemig, zacht en licht kruidig aroma.
Lavendel werkt rustgevend en brengt een gevoel van kalmte in huis.
Daarnaast heeft het milde antibacteriële eigenschappen en geeft het je was of schoonmaakmiddel een zachte, frisse geur.

 

Citroen

Heeft een fris, helder en licht scherp citrusaroma.
Citroen staat bekend om zijn ontvettende en reinigende werking.
Het helpt bij het verwijderen van vet en vlekken en laat een schone, sprankelende geur achter.

Eucalyptus

Heeft een fris, diep en verhelderend aroma.
Eucalyptus werkt sterk zuiverend en antimicrobieel.
Het is heel geschikt om nare geuren te neutraliseren en geeft een gevoel van frisheid en ruimte.

⚠️ Veilig gebruik van etherische oliën
Etherische oliën zijn krachtig en geconcentreerd, gebruik ze daarom met mate.

Gebruik ± 30 druppels per liter wasmiddel
Vermijd direct huidcontact met onverdunde olie
Niet alle oliën zijn geschikt voor baby’s, kinderen of tijdens zwangerschap
Sommige citrusoliën (zoals citroen) kunnen fototoxisch zijn bij huidgebruik
Bewaar altijd buiten bereik van kinderen

Veelgestelde vragen:

Wat is het verschil tussen Marseille en Aleppo zeep?

Marseillezeep en Aleppozeep zijn beide traditionele, plantaardige zepen, maar verschillen in samenstelling en gebruik.

Marseillezeep wordt gemaakt van plantaardige oliën, meestal olijf- en/of kokosolie, en komt oorspronkelijk uit Marseille.
De zeep is licht van kleur (groen of wit), heeft een milde en vrij neutrale geur en wordt veel gebruikt voor schoonmaak en wasmiddel.

Aleppozeep komt uit Aleppo en wordt gemaakt van olijfolie en laurierbesolie. Deze zeep heeft een groenige tot bruine kleur en een dieper, kruidig aroma. Aleppozeep staat bekend om zijn verzorgende en herstellende werking en wordt daarom vaak gebruikt voor de huid.

Kort samengevat:
Marseillezeep is vooral praktisch en neutraal, ideaal voor schoonmaak.
Aleppozeep is rijker en verzorgender, en daardoor bijzonder geschikt voor huidverzorging.

Wat gebeurt er met de natriumhydroxide in de zeep?

Natriumhydroxide (loog) reageert tijdens het zeepmaken met oliën en vetten in een proces dat verzeping wordt genoemd.

Tijdens deze reactie wordt de natriumhydroxide volledig omgezet in zeep en glycerine. In een goed gemaakte zeep blijft er geen vrije natriumhydroxide meer over.

Met andere woorden: de loog “verdwijnt” niet, maar verandert van vorm en maakt juist de zeep.


Natriumhydroxide is nodig om zeep te maken, maar zit uiteindelijk niet meer als losse stof in het eindproduct.

Wat kan ik nog meer doen met zeepvlokken?

Zeepvlokken zijn een perfecte basis.
Met een paar simpele ingrediënten maak je er allerlei natuurlijke schoonmaak- en verzorgingsproducten mee.

Je kunt ze onder andere gebruiken voor:

  • 🧼 wasmiddel (vloeibaar of poeder)
  • 🧴 allesreiniger
  • ✋ vloeibare handzeep
  • 🚿 milde douchegel
  • 🧽 schoonmaakpasta (voor hardnekkig vuil)
  • 🪣 sopje voor vloeren of oppervlakken

Omdat ze zo puur zijn, kun je ze gemakkelijk aanpassen aan jouw wensen met of zonder geur, sterker of juist extra mild.

Welke stoffen in gangbare schoonmaakmiddelen zijn schadelijk?

Hieronder een overzicht van veelgebruikte stoffen die je liever wilt vermijden of bewust wilt gebruiken:

🧪 Synthetische geurstoffen (parfum)

Worden toegevoegd voor een sterke, langdurige geur

Kunnen allergieën en huidirritatie veroorzaken

Blijven vaak in kleding hangen


🫧 SLS / SLES (schuimmakers)

Zorgen voor veel schuim en sterke reiniging

Kunnen de huid uitdrogen en irriteren

Vaak gemaakt uit aardolie


🌈 Optische witmakers

Laten kleding witter lijken door een laagje dat licht reflecteert

Breken slecht af in het milieu

Reinigen niet echt, maar maskeren

 

🧴 Conserveringsmiddelen (zoals MIT/CMIT)

Verlengen de houdbaarheid van producten

Bekend om het veroorzaken van huidreacties en allergieën

 

🧂 Fosfaten (of vervangers)

Verzachten water en versterken de werking

Kunnen bijdragen aan watervervuiling (zoals algengroei)

🧬 Microplastics (synthetische polymeren)

Worden gebruikt om vuil vast te houden of een laagje op kleding achter te laten

Vaak herkenbaar als ingrediënten zoals Acrylates Copolymer of Polyquaternium

Breken slecht of niet af in het milieu

Komen via afvalwater in de natuur terecht en kunnen zich ophopen

🎨 Kleurstoffen

Hebben geen functie voor de reiniging

Kunnen belastend zijn voor huid en milieu

Zijn etherische oliën in schoonmaakmiddelen net zo risicovol als op de huid?

Nee, dat is een belangrijk verschil.
Etherische oliën gedragen zich anders in schoonmaakmiddelen dan op de huid.

In schoonmaakproducten worden ze sterk verdund gebruikt én ze zijn vluchtig: ze verdampen relatief snel aan de lucht.
Daardoor blijven ze minder lang en minder geconcentreerd aanwezig op oppervlakken of in textiel dan wanneer ze direct op de huid worden aangebracht.

Bij gebruik op de huid blijft een stof juist langer in contact met het lichaam, waardoor de kans op gevoeligheid of irritatie groter kan zijn. In een schoonmaakmiddel is dat contactmoment veel beperkter.

Dat neemt niet weg dat etherische oliën krachtige plantstoffen blijven, maar in deze toepassing gaat het vooral om geur en een kortdurende werking in een sterk verdunde vorm.

Ik ben zwanger, zijn etherische oliën in schoonmaakmiddelen schadelijk?

In schoonmaakmiddelen worden etherische oliën meestal sterk verdund gebruikt.
Daarnaast zijn ze vluchtig: ze verdampen relatief snel in de lucht. Daardoor is de blootstelling in de praktijk anders dan bij bijvoorbeeld direct gebruik op de huid of in aromatherapie.

In deze verdunde toepassing gaat het vooral om geur en een korte, indirecte blootstelling, niet om geconcentreerde inwerking op het lichaam.

Wel kan de gevoeligheid voor geuren tijdens de zwangerschap toenemen. Daarom kan het prettig zijn om mild te doseren, goed te ventileren en te kiezen voor geuren die je zelf als aangenaam ervaart.

Belangrijk blijft dat je je bij het gebruik van etherische oliën goed laat informeren, omdat de werking en geschiktheid per olie kan verschillen, zeker tijdens zwangerschap.

Gebruik etherische olie nooit onverdund.

Wat kost één was met zelfgemaakt wasmiddel?

Met een kilo zeepvlokken maak je ongeveer 50 liter wasmiddel.

Per was gebruik je gemiddeld 100 ml (soms 150 ml).
Dat betekent dat je met 1 kilo zeepvlokken ongeveer 500 wasbeurten kunt draaien.

Een kilo zeepvlokken kost €15,99.

De basisprijs komt daarmee neer op ongeveer 3 cent per was
(zonder geur of andere toevoegingen!).

 

Staat jouw vraag er niet tussen? Laat het me weten.
Heb je tips of ervaringen voor anderen die willen beginnen? Deel ze gerust in de reacties.
Wat vond je van deze blog? Ik hoor het graag!

Producten

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.